Makale işlemleri

E-Journal

Sigma Dergisi

Makale Detayları

Makale Adı KENTSEL SİSTEM ARAŞTIRMALARINDA MERKEZİ YERLER KURAMINDAN ŞEHİRSEL AĞ SİSTEMİNE GEÇİŞ

Yazarlar Methiye Gül ÇÖTELİ, Zekiye YENEN

Anahtar kelimeler Kentsel sistem , kentsel ağ , hinterland , merkezi yerler kuramı , ağ kuramı. ,

Makale Özeti Uzak ya da yakın hinterlandı ile sürekli olarak ilişkiler, etkileşimler ve bağlantılar kurma eğilimde olan ve bir akışlar mekânı haline gelen kentler, kentler sistemi içinde kendi ekonomik etki alanını belirleyen sistemlerdir. Artı-değerin değişken coğrafi dolaşımına bağlı olarak yalnız bir kent için değil bütün bir kentler sistemi için değişim sözkonusudur. Bir kentsel sistemin değişiminin incelenmesinde üretim, dağıtım, ulaşım, tüketim ve denetim nitelikleri üzerine yoğunlaşılması gerekir. Bu makalenin temel amacı karşılaştırmalı bir yaklaşım ele alarak, kentsel sistemlerin yapısını ve mekânsal organizasyonunu açıklamada öne sürülen merkezi yerler kuramı ve ağ kuramının çizdiği çerçeveyi değerlendirmektir. Kentler sistemi bütünleşmiş ve birlikte işleyen kentlerin hiyerarşik sınıflandırılmasını, kentsel ağ ise birbirine bağımlılık ve ağa bağlanabilirlik durumunu izah eder. Bir kentin kentler sistemi içindeki analizi yapılacaksa içiçe geçmiş ölçekler kümesi ve olası analiz seviyeleri içerisine kentin yerleştirilmesi gerekmektedir. Çalışmanın en önemli sonuçlarından biri; Merkezi Yerler Kuramına göre kentsel işlevlerin dağıtımında sorumlu olan ulaşılabilir bir merkez ile etki alanı arasında tek taraflı düşey ilişkiler görülmesi, Ağ Kuramına göre ise hizmet ettiği bölgede merkezi bir rol üstlenen kentin ‘umland’ın ötesine uzanan ticaret ve iletişim ağlarındaki bağlantıları nedeniyle düğüm noktası olarak işlev görmesidir. Merkezilik, bağlanabilirlik ve tamamlayıcılık faktörleri birlikte değerlendirildiğinde kentsel sistemin şehirsel ağ olarak doğuşu tarihsel örnekleri ile sabittir. ‘Tarihsel kentsel ağın küresel kenti’ stratejik bir ürünün kentsel ağdaki dolaşımına imkân tanıyan ve bu sayede bağlanabilirlik karakterini kazanan kenttir.

Makale İngilizce Özet

Keywords Urban system, urban network, hinterland, central place theory, network theory.

Makale Dosyası İndirMakale Tam Metni